Mindfulness voor kinderen

29/04/13

Ik ben vandaag naar de bibliotheek van de  Karel de Grote Hogeschool gegaan, en vond daar dit interessante boek :

Dewulf D., Persoons B, Benoit V. (2009) Mindfulness voor je kids. Uitgevrij Lannoo nv, Tielt.

Deze man geeft al vele jaren mindfulnesstraining aan volwassenen en kreeg het idee om dit boek te schrijven van zijn cursisten. Een veel gehoorde uitspraak was: ‘dit hadden we al op school moeten leren!’. Daarop is hij op zoek gegaan naar trainingen en nam hij contact op met Berti Persoons (docent mindfulness en leerkracht in een lagere school) en Veronique Benoit (bezieler van Kiddy Minds). Ze hebben samengewerkt en het boek dat voor me ligt is het resultaat.

Wat is mindfulness: het is een methode om aandacht te geven aan het hier en nu, dat is namelijk het enige moment dat we hebben. Mindfulness gaat over je goed voelen in het nu, of dit nu rustig is of druk, moeilijk of makkelijk.

Wat is de link met meditatie? De link met meditatie is het feit dat je stilstaat bij het nu en dit aanvaardt. Het is een vorm van meditatie, die actueel is en momenteel een sterke opgang kent.

In dit boek staan methodes om dit aan te pakken, ze werken met verhalen om de kinderen te inspireren tot rust en zelfvertrouwen.De voordelen van mindfulness voor kind en begeleider zijn :

-  een verdieping van de onderlinge communicatie en de emotionele intelligentie van het kind.

- de begeleider en het kind leren eerlijk te kijken naar zichzelf en de wereld

- het kind mag zichzelf zijn

- het kind krijgt bagage om met de moeilijkheden van het leven om te gaan

- de begeleider en het kind leren met stress, angsten en verandering om te gaan

De aanpak van de sessie :

1.       Neem voldoende tijd en ruimte voor elk verhaal

2.       Wees alert en ontvankelijk voor de reacties van het kind

3.       Neem tijd voor stilte. Begin en eindig iedere sessie met drie geluidssignalen. Het is een moment om even de ogen te sluiten en stil te worden. Je kan hiervoor een belletje, xylofoon of glockenspiel gebruiken.

4.       Lees de verhalen langzaam voor.

5.       De kinderen kunnen een zittende of liggende houding aannemen. Specifieke handhoudingen kunnen de kinderen helpen bij het concentreren.De rug van de hand op de andere hand die open is, of de handen op het hart. Bij een lighouding kun je iedereen met de hoofden naar elkaar laten liggen.

Vervolgens kun je een van de verhalen uit het boek voorlezen. Ik zou ze voor de kleuters wel wat inkorten. Fragment uit Pol de Trol:

Pieter lag lekker lui onder een grote appelboom te luisteren naar het gekakel van de kippen. Nu en dan keek hij door de spleetjes van zijn ogen en volgde de wolken hoog in de lucht.

Pieter was net acht geworden. Gisteren om precies te zijn. Hij dacht aan het boek dat hij gekregen had van Pol de Trol.

‘.....’

Met een glimlach keek Pol de Trol Pieter aan. ‘Ga je mee op avontuur? ‘De schat zoeken’. ‘Welke schat?’ zei Pieter met een bevend stemmetje.’ Pol lachte. ‘De schat die in jou verborgen zit’

Vervolgens worden er nog een aantal  andere meditaties voorgesteld. Het boek gaat verder in op allerhande thema’s uit de meditatie op kinderniveau zoals bewust ademen, bewust eten, lichaamsbewustzijn aan de hand van Pol de Trol en een andere figuren : Kwebly, Hartenlief, Grommy.

Ik vind dit een boeiend boek en het opent pistes om verhalen op kleuterniveau te vertellen.

‘Je lichaam is er altijd.

Geef aandacht aan je lichaam en je zal ontdekken wat het nu allemaal voelt

Luister naar je lichaam en ontdek wat het nu allemaal zegt

Als het je teveel wordt, dan protesteert je lichaam.

Als je luistert naar je lichaam, kun je beter met moeilijkheden omgaan.

Je ontdekt hoe je rust kan vinden.’

Persoonlijk werd ik sterk aangesproken door het 5 de hoofdstuk : ‘De steile klim’, waarin een verhaal staat over een berg , de kinderen worden aangezet tot het zich verbeelden van een berg en dit in detail. Daarna verbinden ze eigenschappen aan deze berg : rustig, vredig, stil, aanvaardend, stevig, onverzettelijk. Dit verhaal zou je in verkorte versie zeker aan de kleuters kunnen vertellen.

Dit boek ga ik zeker nog raadplegen, ik vind het zelf een aanrader. 

Workshop Yoga en meditatie

Workshop meditatie en yoga  door Alberto Paganini in het Moritoen centrum te Brugge

Op 20 april ben ik naar een workshop yoga en meditatie gegaan  in Brugge. Het was een volledige dag vol meditatie en lichaamsoefeningen. Het thema van de workshop was de verbinding tussen lichaam en geest. Ik heb beslist om deze workshop te doen om me dieper in te leven in meditatie en yogatechnieken. De verbinding lichaam en geest is iets wat me al langer bezighoudt vandaar de keuze voor deze docent en lesdag.

Tijdens de lessen werd steeds gestart met een aantal positieve affirmaties waar dan meditatie en yoga op volgde. Het doel van de oefening was het integreren zowel geestelijk als lichamijk van deze affirmaties. Een aantal gebruikte affirmaties : ‘Alles wat ik aanraak is een succes’, ‘ mijn huis is de perfecte woonplaats’. Het werken met affirmaties is mij wel bekend, ik gebruik het zelf vaak in mijn dagelijkse leven om mijn projecten van wilskracht en positieve energie te voorzien.

Het was dan ook boeiend om met Alberto te praten over deze affirmaties en de betekenis ervan op dit moment in mijn leven. Alberto Paganini is afgestudeerd als filosoof aan een italiaanse universiteit en is vrij jong het yogapad opgegaan. Dit merk je wanneer je met hem praat, hij bouwt op een logische manier zijn redeneringen op en het schone eraan is dat hij dit toepast op de menselijke conditie, onze relaties en onze emoties. Een boeiende dag, waarna ik heerlijk diep geslapen heb.

In de kleuterklas kun je met verhalen de kls aanzetten tot mediteren en filosoferen, ik zou een aantal yogaposes in een verhaal kunnen gieten. Dit zou ik kunen uitwerken in een lesvoorbereiding. Isis Mulleman de yogadocente die ik in mei ga interviewen is zich momenteel aan het verdiepen in meditatie technieken voor kinderen. Ze gaat volgend weekend in Londen een workshop volgen rond dit thema met een vrouw die de brug slaat tussen theater en meditatie. Dit brengt me dan bij mijn tweede leervraag, ‘Hoe zet je kleuters aan tot meditatie’ , daar zal ik in het interview met Isis Mulleman zeker meer over te weten komen. Ondertussen zoek ik nog naar literatuur en andere bronnen hieromtrent.

Een tip van Isis is deze link :

http://www.youtube.com/user/CosmicKidsYoga
Hierop staan yoga - avonturen voor kinderen. 

Levende bron: Isis Mulleman, zaakvoerster Mano yoga en massage.

Vandaag had ik telefonisch contact met Isis Mulleman, zaakvoerster van Mano Yoga en massage. Ik ga haar interviewen en het filmpje achteraf posten. Meer informatie volgt.

http://www.manoyogamassage.be/

Standpunt over het filmpje van Obama

In dit filmfragment heeft Obama het over het belang van het scheiden van godsdienst en staat. Hij heeft het ook over religieuze (individuele) waarden en universele waarden. Hij als politicus vindt het belangrijk dat de staat in haar beleid focust op universele waarden en morele principes die door elk mens, ongeacht religieuze achtergrond, herkend kunnen worden.
Obama ziet er geen heil in om religieuze teksten en voorschriften blindelings te volgen, er moet steeds ruimte zijn voor discussie en ook de rede moet voorop staan bij het toepassen van morele principes. Een staatsman kan een politiek beleid niet enkel baseren op de visie van een enkele religie, God's wil of de Bijbel. Daarmee zou hij onnoemelijk veel mensen tekort doen.

Ik vind dit een interessant standpunt, omdat ik vanuit persoonlijke ervaringen met mensen (die er een andere religieus standpunt op nahouden dan mezelf ), meermaals uit een conflict of een probleemsituatie ben geraakt net door het terugkeren naar de universele waarden. Een veel gebruikte zin hierbij is dan ' we zijn allen mensen en allen gelijkwaardig, ieder van ons verdient evenveel respect.' En ' Ik begrijp dat jij vanuit jouw visie X belangrijk vindt, maar ik heb daar een andere mening over.'
Men kan niet verwachten dat ieder mens er dezelfde morele principes op nahoudt als jijzelf, je kan hier wel over in discussie gaan maar deze discussie zou met respect moeten gevoerd worden en de conclusie naar daden toe zou moeten gebaseerd zijn op de universele waarden waar Obama het over heeft.

Om dan terug te keren naar de meditatie in de klas, tijdens het beoefenen ervan zou ik me niet gaan toespitsen op een vorm of een bepaalde  methode. Ik zou een veelheid van methodes en visies aanbrengen, die evenwaardig naast elkaar kunnen staan. Er zijn veel volkeren en religies die vormen van meditatie gebruiken :  in het boeddhisme vinden we dit terug, in het hindoeïsme, zelfs het christendom kent meditatie(onder de vorm van contemplatie). En wie zegt dat het bidden van de moslim geen meditatie is? Of de kabbala van de joden?
In de klas zou je kunnen filosoferen hierover met de kleuters.
Mogelijke vragen hierbij:
- Wat is mediteren (daarbij moet dan duidelijk gesteld worden dat dit geen religie is, omdat alle religies dit op een of andere manier toepassen)
- Hoe zie jij mediteren?
- Waarom mediteren mensen?
- Waarom niet?
- Wat zijn de voordelen ervan volgens jou?
- ...
Het kan leuk zijn om in de klas, samen met de kleuters een eigen meditatie ritueel op te starten. Waarbij je samen met de kleuters op zoek gaat naar fijne muziek, of verhalen, diverse vormen van sfeerschepping (ik denk aan geuren, kaarsen), het integreren van yoga of zang.






Bronnen : http://nl.wikipedia.org/wiki/Meditatie
http://www.abc-van-meditatie.nl/watismeditatie/waar.asp

Standpunt van Obama over religie

http://www.youtube.com/watch?v=LXcvbnzNIjg

Mijn drie leervragen

-  Is er nood aan meditatie in de kleuterklas?
-  Hoe zet je de kleuters aan tot meditatie? Op welke manier kun je dat aanpakken?
- Heeft meditatie bredere effecten op de kleuterklaspraktijk dan ik op het eerste zicht kan zien?

Mantra's

Ik ben naar de bibliotheek geweest in Antwerpen en heb verschillende boeken ontleend:

-       Twee maten rust van Kris Flameng

-       Medidatie voor kinderen van David Fontana en Ingrid Slack

-       De blik van de yeti van Michel Vandenbroeck (dit boek vanwege de subtitel : over het opvoeden van jonge kinderen tot zelfbewustzijn en verbondenheid)

In het boek van Kris Flameng heb ik een verzameling kant en klare oefeningen gevonden voor in de kleuterklas :

Hij werkt rond verschillende thema’s en aandachtspunten. 

Ontspannen en relaxeren door middel van :

-       Luisteren (vooral zachte geluiden vereisen concentratie en rust)

-       Ademen

-       Neuriën

-       Zingen

-       Mantra en meditatie

-       verhalen vertellen

Hierbij ga ik even in op het woord mantra (dit is wat Flameng erover zegt) :

Een mantra is een gedicht, een woord, een uitspraak, een spreuk of een lied. In de meeste gevallen is hij bedoeld voor voordurende herhaling. Mantra’s worden gezongen tijdens offerplechtigheden en meditaties. Om zelf meditatie oefeningen te doen, kun je het best rechtop en ontspannen zitten op een stoel of in kleermakershouding. Jonge kinderen hebben meestal een ondersteuning nodig voor de rug. Sluit de ogen en richt de aandacht op een concentratie-object : dat kan vanalles zijn, bijvoorbeeld de gedachte aan de zee, de wolken, ... Bij de transcendente meditatie wordt een betekenisloze mantra, bijvoorbeeld een onbestaand woord, voortdurend innerlijk of hardop herhaald. Afleidende gedachten of gevoelens probeer je te negeren door rustig terug te keren naar de mantra.....

Zelf doe ik al enkele jaren yoga en tijdens mijn lessen yoga worden mantra’s af en toe gebruikt. Ik heb zelf reeds ervaren dat het gebruik van mantra’s heilzaam kan zijn. Tijdens de yogalessen gaat de docent meestal een betekenisvolle of hoopgevende zin herhalen, samen met de groep, al dan niet onder begeleiding van muziek. Een voorbeeld : ‘Om bavan namas’. Dit betekent alles is mogelijk. Dit kan ondersteunend werken als je in een moeilijk moment zit waarbij het lijkt alsof dit nooit zal veranderen. Het zeggen van Om bavan namas en het tot je laten doordringen van de betekenis, kan je helpen om de moeilijke situatie op een andere manier te bekijken.

Ik zou graag eens proberen wat ik met kls hierrond kan doen. Zouden mantra’s hen aanspreken? Ik zou hier graag iets rond proberen tijdens mijn stage oudste kleuter. Daarna zou ik een verslag hierover op deze blog posten.